Twee rijen tomaten, één groot verschil
Op een avond in juni stonden twee rijen tomaten tegenover elkaar: zelfde bodem, zelfde bewatering, maar aan één kant van het hek waren de vruchten bijna twee keer zo groot. De buurman had nog nooit kunstmest gekocht en zette zelden een voet in een tuincentrum. Op de vraag naar zijn geheim haalde hij simpelweg een oude grijze emmer tevoorschijn die naar houtvuur rook.
Het poeder dat hij al twintig jaar aan de voet van elke plant strooit, is geen groot mysterie: gewone houtas, die de meeste mensen zomaar weggooien. Goed gebruikt doet dit grijze stof de vruchten zwellen; verkeerd gedoseerd kan het de bodem jarenlang uitputten.
Waarom schoorsteenpoeder tomaten doet zwellen
Achter dat grijze poeder schuilt een echte mineraalbom. Houtas van onbehandelde blokken hout bevat 3 tot 9% kalium, tot 4% magnesium, ongeveer 2% fosfor en 20 tot 50% calcium, maar geen stikstof. Het is geen volledige meststof, eerder een steuntje in de rug om de plant te versterken.
Kalium stimuleert de bloei en vruchtzetting en zorgt voor smakelijkere, beter gekleurde tomaten. Magnesium voorkomt vergeling van het blad. Calcium beperkt neusrot, de zwarte vlek die het uiteinde van de vrucht doet rotten. Silicium versterkt de weefsels en maakt de plant weerstandiger tegen hitte en hevige regenbuien.
Hoeveel houtas aan de voet van tomaten gebruiken?
Om optimaal van deze voordelen te profiteren, werkt de buurman voorzichtig. Twee tot drie weken voor het uitplanten verspreidt hij een dunne laag as over het bed — 30 tot 40 gram per vierkante meter — en werkt hij die licht in. Op kleigrond corrigeert dit de pH en legt het een minerale basis voor de toekomstige wortels.
Zodra de planten goed geworteld zijn, herhaalt het ritueel zich. Ongeveer om de twee weken volstaat een kleine handvol houtas aan de voet van de tomatenplanten — 20 tot 30 gram per plant, op vochtige grond, meteen licht ingewerkt. Zolang je onder de 70 tot 100 gram as per vierkante meter per jaar blijft, wordt de bodem verrijkt zonder te verbranden en groeien de trossen mooi vol zonder te barsten.
De fouten vermijden en de buurman slim navolgen
We zijn allemaal weleens verleid om de emmer in één keer leeg te gooien zodat er niets verloren gaat. Slecht idee: houtas heeft een pH van bijna 12, en bij meer dan 100 gram per vierkante meter blokkeert het de opname van magnesium en ijzer, wat chlorose veroorzaakt en de bodem langdurig uitput.
Wie de buurman veilig wil navolgen, wisselt compost rijk aan stikstof af met kleine doses as. Gebruik nooit meer dan 5% houtas in de compost, en controleer de pH met een eenvoudig meetsetje van minder dan 5 euro om de twee à drie jaar, zodat de bodem niet te kalkhoudend wordt.
