Pensioen: waarom steeds meer senior-eigenaars hun woning willen inzetten om van te leven
Je hypotheek volledig afbetaald hebben, betekent niet langer automatisch een zorgeloze oude dag. Uit de eerste Barometer Senior, Vermogen en Nalatenschap — uitgevoerd door OpinionWay voor Merci Prosper — blijkt dat bijna één op twee senior-eigenaars zich vandaag financieel onder druk voelt staan. Dat gegeven schudt het gangbare beeld van gepensioneerde eigenaars als een welgestelde, economisch beschermde groep stevig door elkaar.
De studie, gepubliceerd op 28 mei 2026, toont aan dat 47% van de ondervraagde senioren hun uitgaven moet afwegen, moeten interen op spaargeld of hulp moeten vragen om de maand rond te komen. Tegenover die realiteit overweegt een meerderheid inmiddels om de waarde van de woning in te zetten voor de financiering van het pensioen, thuiszorg of een eventuele zorgafhankelijkheid in de toekomst.
Senior-eigenaars financieel kwetsbaar ondanks hun vastgoedvermogen
Achter de cijfers schuilen opvallende verschillen. Vrouwen blijken bijzonder kwetsbaar: 53% van de ondervraagde vrouwelijke senior-eigenaars geeft aan financiële druk te ervaren. Ook de groep van 60 tot 64 jaar is sterker getroffen dan de tachtigplussers, met 53% die met die druk te kampen heeft.
De financiële problemen zijn het grootst bij gepensioneerden met een bescheiden inkomen. Meer dan acht op de tien senioren die minder dan 24.000 euro per jaar verdienen, melden financiële spanningen. Ook alleenstaanden — ongehuwden, weduwen, weduwnaars of gescheiden personen — blijken een stuk kwetsbaarder dan gemiddeld.
Daarnaast tekent zich een duidelijke regionale kloof af. In bepaalde regio’s, zoals het Grand Est in Frankrijk, zegt 59% van de senior-eigenaars financiële druk te voelen. Landelijke gebieden scoren opvallend hoog met 53% van de respondenten, tegenover slechts 37% in Parijs.
In die context groeit de eigen woning geleidelijk uit tot een potentiële financiële hulpbron. Bij een koopkrachtdaling of een onverwachte grote uitgave zou 32% van de senioren overwegen om op hun vastgoed te steunen — bijvoorbeeld door te verkopen en kleiner te gaan wonen, of door de woning te verlaten en huurder te worden. “Deze cijfers onthullen een weinig bekende realiteit: een eigen woning beschermt niet langer tegen financiële precaire situaties. Duizenden senior-eigenaars leven met een aanzienlijk vastgoedvermogen maar zonder liquiditeit om onverwachte kosten op te vangen of hun levensstandaard te handhaven”, analyseert Thibault Corvaisier, medeoprichter van Merci Prosper.
Vastgoed: 60% van de senioren bereid hun woning in te zetten voor het pensioen
De studie brengt een diepgaande verschuiving in de verhouding tot vastgoedvermogen aan het licht. In principe is 46% van de senioren bereid de waarde van hun woning aan te spreken, ook al verkleint dat het erfdeel voor hun nabestaanden. Dat cijfer stijgt zelfs tot 60% wanneer een concrete aanleiding wordt aangedragen.
Thuiszorg staat ver bovenaan de lijst van genoemde redenen. Meer dan een derde van de respondenten zou hun vermogen willen inzetten om thuiszorg te financieren of de woning aan te passen bij verlies van zelfstandigheid. Anderen willen zich tijdig voorbereiden op een eventuele intrede in een seniorenresidentie of woonzorgcentrum.
Gezondheidskosten vormen eveneens een grote zorg. Meer dan een kwart van de ondervraagde senioren verwijst naar de noodzaak om medische zorgen, medische hulpmiddelen of eigen bijdragen te bekostigen die almaar zwaarder wegen. De studie onthult ook een treffende paradox: hoewel senioren bereid zijn hun vastgoedvermogen aan te spreken, kent 93% van hen de gedeeltelijke vastgoedverkoop niet — een formule die toelaat een deel van de woningwaarde vrij te maken zonder de woning te hoeven verlaten. Het omgekeerde geldt voor de lijfrente: maar liefst 95% van de senioren zegt die oplossing te kennen.
Erfenis en nalatenschap: senioren willen samen beslissen met hun kinderen
De gehechtheid aan het doorgeven van een nalatenschap blijft sterk, maar de mentaliteit evolueert. Uit de studie blijkt dat 81% van de senioren het nog steeds belangrijk vindt om vermogen na te laten aan erfgenamen, maar velen weigeren daarvoor hun huidige levenskwaliteit op te offeren.
Van de senioren die openstaan voor een gedeeltelijke verkoopformule, geeft 72% aan die beslissing samen met hun kinderen te willen nemen. Voor 44% is hun instemming zelfs onmisbaar voordat er ook maar een stap wordt gezet. Deze evolutie past in een breder fenomeen: in de komende tien jaar moet een aanzienlijk deel van het vastgoedvermogen van de babyboomgeneratie via nalatenschappen van eigenaar wisselen.
De medeoprichter van Merci Prosper stelt dat het grootste knelpunt vandaag het gebrek aan informatie over bestaande oplossingen is. “Het echte probleem vandaag is niet de bereidheid van senioren om hun vermogen in te zetten, maar het gebrek aan duidelijkheid over de beschikbare oplossingen. In die onduidelijkheid kunnen sommigen grijpen naar formules die niet bij hun situatie passen. De woning is niet langer louter een bezit om door te geven, maar wordt een hefboom om het ouder worden te financieren. De gedeeltelijke verkoop scoort bijna even gunstig als de lijfrente, terwijl ze vijftien keer minder bekend is. Dat bewijst dat senioren, eenmaal goed geïnformeerd, het nut inzien van deze oplossing op maat — waarbij je enkel verkoopt wat nodig is, zonder alles te verliezen. De inzet is niet alleen financieel. Ze is ook maatschappelijk: senioren in staat stellen waardig te leven.”
*Methodologie: Barometer “Senior, Vermogen en Nalatenschap” uitgevoerd via een online enquête door OpinionWay medio april 2026 bij 1.003 personen van 60 jaar en ouder die eigenaar zijn van één of meerdere vastgoedgoederen.
