Twintig miljoen akten op één jaar: een alarmerend fenomeen
De omvang is ronduit verbijsterend. De Union nationale des associations familiales (Unaf) slaat alarm over de bankkosten bij beslagen op rekeningen, en de cijfers liegen er niet om. Telkens wanneer een rekening in beslag wordt genomen door de fiscus of een gerechtsdeurwaarder, rekent de bank haar klant specifieke kosten aan — zelfs wanneer er uiteindelijk geen enkele euro wordt afgehouden om de schuld te vereffenen.
De meeste banken factureren meer dan 100 € per beslag, en sommige instellingen lopen op tot maar liefst 250 €. Nog opvallender: bijna drie op vier beslagen leveren niets op omdat het saldo ontoereikend is. In concrete gevallen zijn de bankkosten al hoger uitgevallen dan de oorspronkelijke schuld zelf. Voor gezinnen die toch al financieel aan het einde van hun Latijn zijn, betekent elk beslag een extra stap richting financiële verstikking.
Bankkosten bij beslagen op rekeningen: wat staat er precies op de factuur?
Een beslag op een rekening treedt in werking wanneer een schuldeiser de rekening van een particulier laat blokkeren om een onbetaald bedrag terug te vorderen. Er zijn twee vormen: het administratief beslag bij derden (SATD), gebruikt door de overheid, en het executoriaal beslag voor private schuldeisers.
Voor de SATD gelden wettelijke grenzen: de kosten zijn beperkt tot 10% van het gevorderde bedrag, met een maximum van 100 € per operatie — een plafond dat banken doorgaans naleven. Voor het executoriaal beslag bestaat echter geen enkel wettelijk plafond. Elke instelling bepaalt haar tarieven volledig vrij, zelfs wanneer de rekening al op het niveau zit van het onbeslagbaar saldo dat bedoeld is om een minimaal levensminimum te waarborgen.
20 miljoen beslagen in 2025: een massaal en nauwelijks beschermd fenomeen
Volgens de Unaf werden er in 2025 meer dan 20 miljoen beslagen op rekeningen van particulieren uitgevoerd. Het aantal akten voor boetes en geldstraffen is tussen 2019 en 2025 zelfs verdrievoudigd. In bijna drie kwart van de gevallen heeft het beslag geen enkel effect wegens een ontoereikend saldo — maar vier op vijf banken rekenen desondanks dezelfde kosten aan, of het beslag nu iets oplevert of niet.
Maatschappelijk werkers van de regionale familieverenigingen beschrijven huurders die hun huur en vaste lasten niet meer kunnen betalen, terwijl de oorspronkelijke schuld geen centimeter is gedaald. Kwetsbare klanten, inclusief houders van een speciale beschermde bankrekening voor financieel kwetsbare personen, zijn nauwelijks beter af: slechts 25% van de instellingen beperkt de beslagkosten voor deze doelgroep. Bovendien vallen deze kosten buiten het wettelijk plafond voor bancaire incidenten.
Voor de Unaf is de conclusie helder: dit systeem verarmt gezinnen, laat schuldeisers onbetaald en verschuift de rekening naar de publieke sociale bijstand. In hun eigen woorden: “Het beslag wordt een verlies-verliessituatie… behalve voor de bank die de rekening beheert.”
101 banken doorgelicht en vier concrete hervormingsvoorstellen
Het onderzoek nam 101 retailbanken onder de loep. Sommige instellingen kozen voor een gematigde tariefstelling, waaronder bepaalde regionale coöperatieve banken. Andere instellingen vallen op door bijzonder zware kosten die als sterk penaliserend worden beschouwd. De Franse bankenfederatie verdedigt de tarieven door te verwijzen naar hoge verwerkingskosten, maar die kosten leveren het bankwezen naar schatting al honderden miljoenen euro’s aan jaarlijkse omzet op.
Om de bankkosten bij beslagen op rekeningen beter te reguleren, doet de Unaf vier concrete voorstellen:
- Stel een wettelijk plafond in voor executoriale beslagen, naar het model van het administratief beslag bij derden.
- Verlaag de kosten wanneer een beslag geen enkel resultaat oplevert.
- Breid de specifieke bescherming voor kwetsbare klanten uitdrukkelijk uit tot beslagkosten.
- Voer een jaarlijks globaal kostenplafond per klant in voor alle beslagen samen.
