Wat veel erfgenamen niet weten over erfbelastingcontroles
Wie een aangifte van nalatenschap indient, denkt vaak dat het dossier gesloten is zodra alles geregistreerd is. Niets is minder waar. De belastingadministratie kan een fiscale controle van de nalatenschap opstarten, soms jarenlang na het overlijden, om de inhoud van de aangifte opnieuw te beoordelen. Wordt er een fout vastgesteld, dan kan de verschuldigde belasting alsnog verhoogd worden — zelfs lang nadat de erfenis verdeeld is.
In dat kader beschikt de fiscus tot 31 december van het zesde jaar na het overlijden om een weglating, onderschatting of vergissing in de aangifte recht te zetten. Bij een “flagrante onregelmatigheid” wordt die termijn beperkt tot 31 december van het derde jaar na de aangifte. Erfgenamen kunnen overigens ook zelf om een controle verzoeken wanneer zij menen benadeeld te zijn — wat de te volgen strategie grondig kan veranderen.
Fiscale controle nalatenschap: termijnen en mogelijke correcties
Tijdens een controle gaat de belastingadministratie na of alle bezittingen van de overledene correct werden opgesomd en gewaardeerd in de aangifte van nalatenschap. Ze kan de erfbelasting aanpassen tot 31 december van het zesde jaar na het overlijden. Wanneer er sprake is van een “flagrante onregelmatigheid”, eindigt het recht op navordering al op 31 december van het derde jaar na de aangifte.
De duur van de navorderingstermijn hangt ook af van de aard van de fout. Verborgen buitenlandse tegoeden kunnen bijvoorbeeld tien jaar lang worden opgespoord. Navorderingen gaan gepaard met nalatigheidsintresten van 0,20% per maand, oftewel 2,40% op jaarbasis. Bij ernstigere tekortkomingen kunnen bovendien verhogingen van 10%, 40% of zelfs 80% worden opgelegd. Wie uit eigen beweging en te goeder trouw een rechtzetting aanbrengt, kan die sancties doorgaans aanzienlijk beperken.
Hoe spoort de fiscus fouten in een nalatenschap op?
Bij een fiscale controle van de nalatenschap kruist de belastingadministratie de ingediende aangifte en de betaalde rechten met talrijke databanken. Via het bestand van bankrekeningen en dat van levensverzekeringscontracten kan ze snel een niet-vermelde rekening of polis identificeren. Voor onroerend goed wordt gebruikgemaakt van vastgoedwaardedatabanken en notariële statistieken om een duidelijke onderwaardering van een eigendom te detecteren.
Fiscale controle nalatenschap op verzoek van de erfgenamen
Een erfgenaam die zich benadeeld voelt, kan zelf een fiscale controle van de nalatenschap aanvragen, op voorwaarde dat zijn of haar aandeel minstens een derde van het aangegeven netto-actief bedraagt — al dan niet samen met andere aanvragers. Dit verzoek moet binnen drie maanden na de registratie van de aangifte worden ingediend, via een gemotiveerde brief. Zodra het verzoek ontvangen is, beschikt de administratie over één jaar om de aangifte te controleren en eventueel te corrigeren.
Deze procedure op verzoek biedt een belangrijk voordeel: wanneer de administratie binnen dat jaar reageert, verliest ze daarna haar navorderingsrecht op de correct aangegeven goederen. Erfgenamen blijven vrij om elke rectificatievoorstel te aanvaarden of te betwisten, via schriftelijke opmerkingen en, indien nodig, via een bezwaarschrift of minnelijke schikking. Ze kunnen ook zelf een gecorrigeerde aangifte van nalatenschap indienen als ze achteraf een vergissing ontdekken die ze wensen recht te zetten.
