De Rekenkamer wil bijna 2 miljoen gepensioneerden onder de loep nemen
De Rekenkamer, het hoogste financiële controleorgaan van Frankrijk, wil bijna 2 miljoen gepensioneerden grondig doorlichten. Een deel van hen moet bewijzen dat ze nog in leven zijn. In een rapport over pensioenfraude dringt de instelling er bij de staat op aan om een grootschalige controlegolf op te zetten, waarbij heel wat senioren een bewijs van leven moeten indienen.
Twee groepen worden specifiek geviseerd: gepensioneerden die in het buitenland wonen — meer dan een miljoen mensen — en wie een pensioen combineert met beroepsactiviteit, momenteel ongeveer 710.000 personen. De financiële inzet is aanzienlijk: volgens Renaud Villard, directeur van de nationale ouderdomsverzekeringskas, gaat het om 60 miljoen euro aan fraude per jaar. Voor de betrokkenen zelf is de boodschap duidelijk: wie niet tijdig reageert, riskeert een volledige opschorting van zijn of haar pensioen.
Waarom wil de Rekenkamer 2 miljoen gepensioneerden controleren?
De magistraten stelden vast dat pensioenen soms bleven doorlopen na het overlijden van begunstigden die buiten Frankrijk woonden. Een overlijden wordt in eigen land relatief snel opgemerkt, maar in het buitenland is dat veel moeilijker te traceren. Daardoor slagen sommige familieleden erin om het pensioen van een overleden verwant nog een tijdje te blijven opstrijken.
De Rekenkamer beveelt daarom aan om de “bestaanscontrole van gepensioneerden” te versterken, vooral in landen die als meest risicovol worden beschouwd. Meer dan een miljoen Franse gepensioneerden wonen momenteel in het buitenland, voornamelijk verspreid over tien landen: Portugal, Spanje, Italië, België, Algerije, Marokko, Tunesië, Turkije, het Verenigd Koninkrijk en Israël. In haar rapport van 2025 vraagt de instelling de staat om bestanden intensiever te kruisen en de controles op te voeren, met als doel fraude van circa 60 miljoen euro per jaar terug te dringen.
Gepensioneerden in het buitenland: verplicht bewijs van leven binnen drie maanden
Het bewijs van leven, ook wel levensattest genoemd, is het document waarmee een pensioenkas bevestigt dat een in het buitenland wonende gepensioneerde nog steeds in leven is. Betrokken gepensioneerden moeten dit ondertekend terugsturen binnen een termijn van drie maanden. Wie dat niet doet, riskeert dat de uitbetaling onmiddellijk wordt stopgezet. Concreet zal de administratie onder meer het volgende eisen:
- een levensattest gecertificeerd door een lokale autoriteit;
- een geldig identiteitsbewijs;
- een originele geboorteakte.
Bovendien zullen fysieke oproepingen vaker voorkomen, waarbij sommige expats zich persoonlijk moeten aanmelden bij het consulaat om hun identiteit te bevestigen. Het levensattest kan weliswaar ook worden ingevuld via een gemeentehuis of een lokale instantie, maar bij vergeetachtigheid of een onvolledig dossier wordt het pensioen opgeschort totdat alle nodige documenten zijn ontvangen.
Pensioen combineren met werk: gerichte controles voor 710.000 senioren
Een tweede aandachtspunt voor de Rekenkamer is het combineren van pensioen en beroepsactiviteit. In 2022 waren er nog ongeveer 381.000 gepensioneerden die dit deden; inmiddels zou dat aantal zijn opgelopen tot bijna 710.000. De instelling hekelt wat zij omschrijft als “opportuniteitsvoordelen” voor de meest welgestelde profielen. Als voorbeeld worden artsen aangehaald die tegelijk een pensioen ontvangen én meer dan 100.000 euro per jaar verdienen uit beroepsactiviteit.
De Rekenkamer stelt voor om de toegangsvoorwaarden voor deze combinatie te verstrengen en de controles te verscherpen. Ter context: volgens de OESO bedraagt het gemiddelde pensioen slechts 74% van het laatste loon, wat er mede toe leidt dat veel senioren actief blijven op de arbeidsmarkt.
